UAV, RTK và LiDAR: chọn phương pháp khảo sát địa hình phù hợp

Chọn theo đầu ra, không chỉ theo thiết bị

Ảnh UAV, dữ liệu LiDAR có thể giúp dựng mô hình địa hình tại Bình Dương. Chọn phương pháp, thiết bị theo mục đích lập bản đồ, kiểm tra cao độ hay tính đào đắp, cùng yêu cầu dữ liệu và điều kiện khảo sát.

Ảnh UAV và RTK làm những việc khác nhau

UAV là phương tiện bay không người lái, mang máy ảnh hoặc cảm biến. Đo ảnh tái tạo điểm, bề mặt từ ảnh chồng phủ; cần ảnh rõ, góc chụp phù hợp và bề mặt có thể nhận dạng.

RTK là định vị vệ tinh có hiệu chỉnh, không nhìn xuyên cây. Tọa độ tâm chụp RTK hỗ trợ xử lý ảnh nhưng không bảo đảm mọi điểm chính xác như nhau. Nước, bề mặt ít chi tiết, ảnh nhòe vẫn gây khó khăn.

LiDAR không đồng nghĩa luôn thấy mặt đất

LiDAR dùng xung laser đo khoảng cách, tạo đám mây điểm. Khi phù hợp, một phần xung qua khoảng trống giữa lá có thể ghi nhận mặt đất.

Tán dày, điểm thưa hoặc góc quét không phù hợp vẫn gây thiếu dữ liệu đất. Cần phân loại điểm, loại nhiễu, kiểm tra thực địa; LiDAR không phải lúc nào cũng chính xác hơn đo ảnh.

Phân biệt DEM, DSM và mặt đất

DSM mô tả bề mặt trên, gồm cả mái nhà, tán cây. DEM thường chỉ mô hình cao độ, nhưng cách gọi tùy phần mềm, dữ liệu. Mô hình mặt đất thường gọi là DTM. Khi đặt hàng, nêu rõ có loại cây, công trình không; đừng chỉ dùng tên viết tắt.

Dùng tán cây thay mặt đất có thể làm sai khối lượng. Ô lưới nhỏ không tự chứng minh độ chính xác.

Điểm khống chế, kiểm tra và điều kiện khảo sát

Điểm khống chế gắn dữ liệu với tọa độ, cao độ. Điểm kiểm tra độc lập đánh giá sai lệch, không dùng hiệu chỉnh mô hình. Phân bố điểm hợp lý; ghi nguồn mốc, hệ quy chiếu, cách đổi cao độ.

Xét cây che phủ, gió, mưa, ánh sáng, vật cản và lối tiếp cận đo kiểm chứng. Kiểm tra yêu cầu cấp phép bay, giới hạn khu vực, an toàn hiện hành; có thể cần đổi phương pháp hoặc đo bổ sung mặt đất.

Khối lượng vẫn phụ thuộc giả định

Chốt ranh tính, bề mặt gốc và so sánh, ngày đo, cách xử lý vùng thiếu điểm. Khối lượng hình học không mặc nhiên bằng khối lượng vận chuyển hay sau lu lèn.

Xem khảo sát flycam, san lấp và mô hình 3D, đo địa hình mặt đất hoặc trao đổi phạm vi trước khi chọn phương pháp.